ادرار خونی (هماچوری) | بیماری

ادرار خونی (هماچوری)

Hematuria

هماچوری به معنی وجود خون در ادرار است. هماچوری میکروسکوپیک به این معنا هستش که خون موجود در ادرار فقط هنگام آزمایش ادرار در زیر میکروسکوپ دیده می شه، در حالی که هماچوری رو به این معناست که وجود خون در ادرار به اندازه ایه که با چشم غیر مسلح هم میشه اونو دید.

بر خلاف این که مقدار خون موجود در ادرار فرق داره، عللی که می تونن این مشکل رو بسازن برابر هستن و بررسیا یا آزمایشای پزشکی لازم واسه تشخیص اونا مشابهه.

 

از اون جایی که ادرار خونی به وسیله یکی از اعضای موثر در تولید یا انتقال ادرار ایجاد می شه، آزمایش هماچوری به بررسی کل دستگاه ادراری نیاز داره.

اعضای سیستم ادراری عبارتند از کلیه ها، میزنای (لوله ای که ادرار رو از کلیه ها به مثانه می آورد)، مثانه، پروستات و میزراه (لوله ای که ادرار رو به خارج از مثانه هدایت می کنه).

باید تاکید شه که حتی بروز یه هماچوری تک به آزمایش نیاز داره، حتی اگه خود به خود برطرف شه.

 

چه عواملی دلیل بروز ادرار خونی می شن؟

عوامل زیادی می تونن دلیل بروز خون در ادرار شن. این عوامل از سرطانا، سنگا یا ضربه شروع می شه و تا عفونتای باکتریایی و ویروسی، التهابات عمومی کلیه، دارو و بزرگ شدن خوش خیم پروستات ادامه پیدا می کنن. در مواردی هم دلیل کشف نمی شه که معمولا این موارد خطرناک نیس. بعضی وقتا هم ورزش دلیل وجود خون در ادرار است.

در خیلی از موارد وجود خون در ادرار تنها علامت مریضی زمینه ایه، اما بعضی وقتا هم ممکنه علایم دیگری مثل درد شکمی، کاهش شدت ادرار، تاخیر در ادرار ناکامل، تب، ادرار تکراری، درد در بین ادرار و تمایل شدید به ادرار کردن وجود داشته باشه.

دلیل اصلی بررسیای پزشکی در هماچوری، اثبات یه دلیل خاص نیس، بلکه رد یه مشکل جدی مثل وجود توموره

ادرار خونی چیجوری آزمایش می شه؟

آزمایش خون در ادرار شامل گرفتن سابقه از مریض، انجام یه آزمایش فیزیکی، آزمایش ادرار زیر میکروسکوپ و در آخر کشت ادرار است.

گرفتن سابقه به این صورته که درد یا ناراحتی مربوط به هماچوری وجود داشته یا خیر؟

  خون در اول، انتها یا سراسر جریان ادرار وجود داشته و در آخر این که مریض سابقه سیگار کشیدن، سنگای کلیوی، جراحت دستگاه ادراری، اشکال در ادرار کردن یا آزمایش قبلی دستگاه ادراری داشته یا خیر؟

مهم نیس که دلیل بروز هماچوری چقدر روشنه، بلکه آزمایش کامل همیشه به خاطر رد مریضیای زمینه ای جدی مثل سرطان لازمه.

معمولا سه آزمون تشخیصی لازمه و این سه آزمایش عبارتند از پیلوگرام وریدی (IVP)، سیتوسکوپی و سیتولوژی ادرار.

 

پیلوگرام وریدی یا IVP : عکسبرداری دستگاه ادراری به وسیله اشعه ایکسه. در این روش، یه ماده حاجب به وریدها تزریق شده و به وسیله دستگاه ادراری تصفیه می شه. یه سلسله عکسبرداری با اشعه ایکس به خاطر مشاهده ناهنجاریا درزمان نیم ساعت انجام می شه. این بررسی به خصوص واسه آزمایش کلیه ها و میزنای سودمنده، اما واسه مثانه، پروستات و میزراه سودی نداره.

 

سیتوسکوپی : در این روش یه لوله مشاهده گر یا سیتوسکوپ به خاطر آزمایش چشمی مثانه و میزراه به کار میره. در بیشتر موارد، این روش می تونه بدون هیچ گونه ناراحتی با کاربرد ژل بی حس کننده موضعی انجام شه. سیتوسکوپ از میزراه عبور کرده، به مثانه می رسه و اینطوری بررسی انجام می شه. کل این آزمایش کمتر از ۱۰ دقیقه زمان می بره.

 

سیتولوژی ادرار : شامل تخلیه ادرار تو یه ظرف و آزمایش اون به وسیله یه پاتولوژیست به خاطر پیدا کردن سلولای سرطانیه.

 

ادرار خونی چیجوری درمان می شه؟

کنترل ادرار خونی به دلیل زمینه ای اون بستگی داره. در خیلی از موارد، دلیل کشف نمی شه که حالا خوبیش اینه به دلیل نبود وجود یه مشکل خطرناکه. یادتون باشه که دلیل اصلی بررسیای پزشکی در هماچوری اثبات یه دلیل خاص نیس، بلکه رد یه مشکل جدیه. اگه هیچ علتی واسه هماچوری پیدا نشه، ادرار باید به صورت هرساله کنترل شه تا اطمینان انجام بشه که هیچ تغییراتی اتفاق نیفتاده.

البته اگه "هماچوری" رو برگشت کرد، آزمایش دوباره ممکنه لازم باشه و باید با دکتر مشورت کرد. یه آزمون خونی به خاطر کنترل کارکرد کلیه و کنترل فشار خون هم باید انجام شه. مردان بالای پنجاه سال باید به خاطر غربالگری سرطان پروستات، هرساله آزمون PSA یا آنتی ژن اختصاصی پروستات رو بکنن.

بررسی بیشتر واسه درمان هماچوری به یافته های بررسیای گفته شده قبلی و دلیل واقعی هماچوری بستگی داره. اورولوژیستی که این آزمایش رو انجام میده، هر گونه درمان یا آزمایش لازم بیشتر رو درخواست می کنه.

 

با دیدن خون در ادرار چه کنیم؟

جای چون و به چه دلیل نداره. با دیدن اولین علامت وجود خون در ادرار باید پیش دکتر برید. تا وقتی که رد اون ثابت نشده، ادرار خونی رو علامت وجود تومور بدونین. این علامت مهمیه.

البته بیشتر مواقع توموری در کار نیس. ورزشای شدید مثل دوی ماراتون می تونه باعث ادرار خونی شه. هم اینکه آسیب دیدن کلیه در اثر ضربه یا حادثه رانندگی باعث خونی شدن ادرار می شه.

در بعضی آدما که بدنشون بدون آنزیمای خاصیه، خوردن چغندر باعث رنگی شدن ادرار می شه که ممکنه با خون اشتباه شه.

بعضی داروها، مثل فنل فتالئین موجود در مسهلا، هم ممکنه به ادرار رنگ خونی بدن.

دوری از دفع ادرار در مثانه پر به مدت طولانی می تونه سیاهرگای کوچیکی رو پاره کرده و ادرار رو خونی کنه

عفونت، سنگ کلیه، مشکلات پروستات، و مریضیای کلیه هم ممکنه ادرار رو خونی کنن.

خون ممکنه به صورت رگه ها یا لختهای کوچیک در ادرار ظاهر شه، یا تموم ادرار تغییر رنگ دهد و به رنگ قرمز روشن و در موارد شدیدتر قرمز تیره در بیاد.

 

به کدوم دکتر مراجعه کنیم؟

انتظار نداشته باشین که پیش دکتر برید و اون واسه درمان، فقط نسخه ای براتون بنویسه. نابود کردن خون در ادرار کافی نیس. باید تشخیص درست داده شه، یا دست کم امکان وجود تومور رد شه.

* باید پیش دکتر متخصص مریضیای کلیه و مجاری ادرار برید.

* مشخصات ادرارتون رو یادتون باشه. در صورت امکان، قبل از رفتن به دکتر، رنگ دقیق ادرار و زمان شروع تغییر رنگ اونو یادداشت کنین. با این کار دکتر رو در تشخیص کمک می کنین.

* رنگ قرمز تیره ممکنه نشونه وجود عفونت یا مریضی کلیه باشه. اگه تموم ادرار به رنگ قرمز خونیه، گرفتاری در کلیه یا مثانه س. اگه اول ادرار خونیه، در مردان گرفتاری پروستات یا میزراه و در زنان گرفتاری میزراه هست.

* وجود لخته یا رگه خونی در جریان طبیعی ادرار می تونه نشونه خونریزی در مجرای فوقانی دستگاه ادرار یا در مثانه باشه.

* آماده معاینه شید. منتظر انجام تعدادی آزمایش و معاینات جور واجور، از کلیه تا خروجی میزراه، به وسیله دکتر باشین تا دلیل خونریزی رو پیدا کنه. آزمایشا شامل کشت ادرار، عکس ورداری یا پرتوایکس، و درون بینی مثانه (سیتوسکوپی) است.

بخش سلامت تبیان

منابع:

سایت پزشکان ایران

جام جم

منبع : tebyan.net

پاسخی بگذارید

بستن منو